Tranh cãi nảy lửa khi bom tấn Big Walk thừa nhận dùng AI lập trình

Ngay sau khi hội đồng giám khảo của Lễ hội Game độc lập Quốc tế có những động thái cứng rắn nhằm tẩy chay các sản phẩm có sự can thiệp của máy học, cộng đồng đã nhanh chóng hướng sự chú ý vào một trong những ứng cử viên sáng giá nhất cho danh hiệu trò chơi của năm. Big Walk, tựa game đang nhận được vô số lời tán dương, bất ngờ trở thành tâm điểm của một cuộc khủng hoảng truyền thông khi studio House House thừa nhận đã nhờ cậy đến công cụ này ở giai đoạn hoàn thiện cuối cùng.

Trái ngược với viễn cảnh máy móc thay thế hoàn toàn sức lao động của con người mà nhiều chuyên gia lo ngại, mức độ can thiệp của công nghệ tự động trong dự án này thực chất vô cùng nhỏ. Dẫn nguồn từ bài phỏng vấn trên chuyên trang Aftermath, đại diện nhóm phát triển khẳng định các mô hình ngôn ngữ lớn chỉ được sử dụng một cách hết sức dè dặt nhằm tháo gỡ những khúc mắc kỹ thuật hóc búa. Ước tính có chưa đến một phần nghìn tỷ lệ mã nguồn của trò chơi liên quan đến chatbot và hoàn toàn không có bất kỳ khía cạnh nghệ thuật hay nội dung nào khác bị thuật toán chi phối.

Sự cố bắt nguồn từ một lỗi kỹ thuật phức tạp liên quan đến hệ thống đổ bóng môi trường trong nền tảng đồ họa Unity. Đội ngũ sản xuất phải đối mặt với tình trạng sụt giảm hiệu năng nghiêm trọng kéo dài hàng chục giây mỗi khi khung cảnh bình minh hoặc hoàng hôn xuất hiện trong game. Bế tắc trước việc tự nghiên cứu mã nguồn và thậm chí nhận được câu trả lời từ chối từ chính các kỹ sư của đối tác, House House cuối cùng đã phải đặt câu hỏi cho máy học. Thật bất ngờ, sau vài lần thử nghiệm sai số, hệ thống đã đưa ra một hướng giải quyết dài vỏn vẹn mười dòng lệnh, giúp khắc phục triệt để vấn đề nhức nhối trên.

Dù đây rõ ràng là một ví dụ điển hình về việc ứng dụng công nghệ để tháo gỡ rào cản kỹ thuật, dư luận từ giới chuyên môn và một bộ phận người hâm mộ vẫn không hề hạ nhiệt. Đối với nhiều người, đặc biệt là các thành viên ban giám khảo, việc một sản phẩm mang đậm tính nhân văn và tiến bộ như Big Walk lại dính líu đến công cụ gây tranh cãi này là một sự thất vọng lớn. Nó phản ánh một hiện thực xót xa khi sự mệt mỏi và định kiến với công nghệ mới đang khiến cộng đồng sẵn sàng khắt khe với cả những tác phẩm có chất lượng nghệ thuật cao nhất.

Về phần mình, những người đứng sau thành công của trò chơi tỏ ra vô cùng cầu thị và thấu hiểu nguyên nhân của sự phẫn nộ. Nhóm phát triển bày tỏ lo ngại rằng sự minh bạch của họ có thể vô tình tiếp tay cho việc bình thường hóa trí tuệ nhân tạo trong quy trình làm game. Việc studio không đưa ra thông báo trên nền tảng phân phối Steam được lý giải là do quy định hiện hành không bắt buộc khai báo việc sử dụng phần mềm hỗ trợ viết mã. Tuy nhiên, trước sức ép từ dư luận và yêu cầu từ các hội đồng giải thưởng, họ quyết định công khai toàn bộ sự việc. Đội ngũ phát triển gửi lời xin lỗi chân thành đến những cá nhân đang đấu tranh bảo vệ môi trường sáng tạo thuần túy, đồng thời thẳng thắn thừa nhận việc thiếu vắng một bộ quy tắc nội bộ về sử dụng công nghệ ngay từ đầu là một sai lầm tổ chức nghiêm trọng. Họ cam kết sẽ thiết lập các tiêu chuẩn đạo đức khắt khe hơn cho mọi dự án trong tương lai.